බදුලු දුම්රිය ගමන 1 – කොලොම්තොට සිට කඳුකරයේ දොරටුවට

ඔන්න ඉතින් අපේ ගමන පටන් ගන්නයි යන්නෙ. ඉතින් කලින් කිව්ව වගේම අපි ගමන පටන් ගන්නේ කොළඹ කොටුවෙන්. ඉතින් බදුල්ල බලා යන්නනම් අපි යන්න ඕනෙ කොළඹින් ඉහල දෙසට. ඉතින් අපි දැන් ගමන පටන් ගමු. කොළඹ කොටුවෙන් පිටත් වෙන අපේ දුම්රිය මග මරදාන දක්වා දිවෙන්නේ ඩී.ආර්. විජේවර්ධන මාවතට සමාන්තරවය. කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ සිට මීටර 200ක් යන තැන වම් අත දෙසට ශාඛා මාර්ගයක් දැකීමට ලැබේ. එම ශාඛා මාර්ගය බලවේග දුම්රිය (Power Set) ධාවනාගරය හා දුම්රිය ගබඩාවකට දිවෙන අතර මරදාන දුම්රිය ස්ථානය අසලදී නැවත ප්‍රධාන මාර්ගයට සම්බන්ධවේ. මෙම මාර්ග දෙකට මැදිව පවතින හින්දු කෝවිලක් ඔබට දැකගත හැක. දුම්රිය මාර්ග දෙකකට මැදිව ඇති නිසා කෝවිලට යෑමට ඩී.ආර්. විජේවර්ධන මාවත දෙසින් දුම්රිය මාර්ගයට ඉහලින් පාලමක් තිබේ. මෙම පාලම කැප්ටන්ස් බ්‍රිජ් (Captains Bridge) ලෙස හැඳින්වේ. මෙම පාලම පසු කරනවාත් සමගම වම් අත දෙසින් මා ඉහත සඳහන් කල බලවේග දුම්රිය ධාවනාගරයේ කොටසක් ඔබට දැකගත හැක. මෙම ස්ථානය ධාවනාගාරයක් ලෙස භාවිත කිරීම පටන් ගන්නා ලද්දේ වර්ශ 2000 දී එස්.9 පන්තියේ බලවේග කට්ටල ආනයනය කිරීමෙන් පසුවය. දැනට මෙහි චීනයෙන් ආනයනය කරන ලද එස්. 9 සහ එස්. 10 පන්තියේ දුම්රිය නවතා තබයි. ශාඛා මාර්ගය නැවත ප්‍රධාන මාර්ගයට එකතු වන්නේ මෙම ස්ථානයේදීය. ඊලඟට හමුවන්නෙ දුම්රිය මාර්ගයට ඉහලින් මහා මාර්ගය දිවෙන මරදාන පාලමයි. කොටුව සිට මරදාන දෙසට එන විට එක් වරම භූමිය උස් වීමක් ඇත. දුම්රියකට මෙවැනි නැග්මක ගමන් කිරීමට නොහැකි නිසා භූමියේ කැපුමක් මත දුමරිය මග ඉදිව තිබේ. පාලම අවසානයේ හමුවන මරදාන දුම්රිය පලෙහිද මේ නිසා විශේෂ වෙනසක් ඇතිව තිබේ. දුම්රිය ස්ථානයේ කාර්යාල පිහිටා ඇත්තේ දුමරිය වේදිකාවට ඉහලිනි. ඒ නිසා දුම්රිය ටිකට් පතක් ලබාගන්න ඔබට දුම්රිය වේදිකාවට ඇතුලුවීමට පඩිපෙලක් බැසීමට සිදුවේ. මරදාන දුම්රිය ස්ථානයේ ඉතිහාසය ගැන සලකා බැලීමේදී 1887 දී පමණ එය දුම්රිය නැවතුමක් (Train Halt) ලෙස පැවති බවද, 1893 දී දුම්රිය ස්ථානයක් ලෙස සංවර්ධනය කර විවෘත වී තිබෙන බව පෙනේ. මරදාන ද කොටුව මෙන්ම වැදගත් දුම්රිය ස්ථානයක් වන අතර මුහුදුබඩ මාර්ගයේ සියලුම ගමන් වාර ඇරඹෙන්නේ මෙතැනෙනි. එනමුත් කොළඹින් ඉහලට ගමන් කරන සීඝ්‍රගාමී දුම්රිය වලින් දෙකක් හැර අනෙක්වා සියල්ල මෙහි නවත්වන්නේ නැත.

මරදාන දුම්රිය පලට වම් පසින් ඩීසල් විදුලි (Diesel Electric) දුම්රිය එන්ජින් ධාවනාගාරය පිහිටා ඇත. මරදාන පසුකර යාර කිහිපයක් යන තැන වම් පසින් ඩීසල් හයිඩ්‍රොලික් (Diesel Hydraulic) දුම්රිය එන්ජින් ධාවනාගාරය සහ මාලිගාවත්ත දුම්රිය අංගයනයද දැකිය හැක. ධාවන වාරය අවසන් වූ දුම්රිය නවතා තැබීමට සහ නැවත ධාවනයට පෙර හැරවීමට අවශ්‍ය මැදිරි හැරවීමටත් (උදා:- නැරඹුම් මැදිරි ) මෙම අංගනය භාවිතා වේ. ඉන් මද දුරකට පසු දකුණු දෙසින් ඇති ශාඛා මාර්ගයක් දැකිය හැක. ඒ අවිස්සවේල්ල දක්වා දිවෙන කැලණිවැලි දුම්රිය මගයි. ඒ අනුව මරදාන අපේ දුම්රිය ගමනේ හමුවන පළමු දුම්රිය මංසන්ධිය වේ. එම ශාඛා මග පසුවූ සැණින්ම දකුණු පැත්තේම දුම්රිය මාර්ග සහිත විශාල ගොඩනැගිල්ලක් දිස්වේ. එය දෙමටගොඩ දුම්රිය ධාවනාගාරයයි. ජෙනරල් මොටර්ස් එන්ජින් සහිත එම්. 2, එම් 6 සහ එම්. 7 පන්තිවල දුම්රිය එන්ජින් වලට නිවහන වන්නේ මෙම ධාවනාගාරයයි. ධාවනය කල හැකි තත්වයේ පවතින වාෂ්ප එන්ජින් දෙකක්ද මෙහි ඇත. ඒවා විදෙස් සංචාරකයින් සඳහා ඇති විශේෂ දුම්රිය ගෙන යාමට භාවිතා වේ. ධාවනයෙන් ඉවත් කර ඇති ලංකාවට මුලින්ම ගෙන ආ ඩීසල් දුම්රිය එන්ජින් පන්තිය වන එම්.1 පන්තියේ එන්ජිමක් ද කැලණිවැලි මාර්ගයේ ධාවනය කරන ලද එන්ජින් කිහිපයක් සහ රේල් බස් රථයක් ද මෙහි ඇත. 1909 වසරේ ඉදිකරන ලද මෙම ගොඩනැගිල්ල එහි ශත සංවත්සරය යෙදුණු 2009 වසරේදී පුරාවිද්‍යාත්මක ගොඩනැගිල්ලක් ලෙස නම් කරන ලදි.

දෙමටගොඩ දුම්රිය ධාවනාගාරය පසුකර දෙමටගොඩ ගුවන් පාලම යටින් බේස්ලයින් පාර හරහා ගමන් කරන ඔබ ඊලඟට පිවිසෙන්නේ දෙමටගොඩ දුම්රිය ස්ථානයටය.දෙමටගොඩ පසුකල විට ඊලඟට හමුවන්නේ ඔරුගොඩවත්ත ගුවන් පාලමයි. මෙය තවමත් ඉදිවෙමින් පවතින අතර නුදුරේදීම විවෘත කිරීමට නියමිතය. එය පසු කරනවාත් සමගම වම් පසින් වරාය මාර්ගයත් දකුණු පසින් කොලොන්නාව මාර්ගයත් දැකිය හැක. වරාය මාර්ගයේ සිට කොලොන්නාව මාර්ගයට කෙලින්ම දුම්රිය ඇතුළු කල හැකිවන ලෙස මෙම සන්ධිය නිර්මාණය කර තිබේ. ඉන්පසු දුම්රිය මග ඔරුගොඩවත්ත තෙල් ගබඩාව අසලින් ගමන් කොට කැළණි ගඟ තරණය කරයි. තවමත් දුම්රිය ධාවනය සිදුවන්නේ පැරණි පාලමක් මතින් වන අතර අළුතින් පාලමක් ද ඉදිවෙමින් පවතී. මීලඟට කැළණිය දුම්රිය ස්ථානය පසුකරන දුම්රියට තවත් ටික දුරක් යනවිට වාර්තාගත කාලයකින් ඉදිවූ කැළණිය ගුවන් පාලම හමුවේ. දවසකට දුම්රිය සිය ගණනක් මෙම දුම්රිය හරස් මාර්ගය හරහා ගමන් කරන නිසා ගුවන් පාලම ඉදිවීමට පෙර මෙහි දැඩි මාර්ග තදබදයක් තිබුණි. ඉන්පසු වනවාසල, හුණුපිටිය, එඬේරමුල්ල සහ හොරපේ යන කුඩා දුම්රිය ස්ථාන පසුකර රාගමට දුම්රිය ළඟාවේ. කැළණිය සහ රාගම අතර ගොංගිතොට නම්  ප්‍රදෙශයේදී දුම්රිය මාර්ගය වෙල්යායක් මැදින් දිවයයි. ලංකාවේ සිදුවූ පළමු දුම්රිය අනතුර සිදුවුණේ මෙම ප්‍රදේශයේදීය. වර්ෂ 1865 ජනවාරි මස දිනක දුම්රිය මග ඉදිකිරීමේ කටයුතු වලට භාණ්ඩ හා කම්කරුවන් ප්‍රවාහනය කල දුම්රියක් කොළඹ දෙසට පසුපසට පැමිණෙමින් තිබියදී දුම්රිය සේවකයකු විසින් ඉතා අනාරක්ෂිත ලෙස දුම්රිය මාර්ගයෙහි නවතා තිබූ ඩක්කුවක හැපීමෙන් මෙම අනතුර සිදුවිය. දුම්රියේ එන්ජිම සහ ගැල් 14ක් වගුරෙහි එරුණු අතර 36 දෙනෙක් මෙම අනතුරින් මරු වැළඳ ගත්හ. රාගම දුම්රිය ස්ථානයට මදක් මෙපිටින් මහර ගල් කොරිය දක්වා දිවුනු ශාඛා මාර්ගයක් තිබිණි. දුම්රිය මාර්ගය ඉදිකිරීමට අවශ්‍ය ගල් ගෙන ඒමට මෙම මාර්ගය යොදාගත් අතර පසුකාලීනව මෙම මාර්ගය වැසී ගොස් තිබේ. දැනටත් ඒ අවට දුම්රිය මගක් තිබුණු බවට සුළු සුළු සාක්ෂි හමුවේ.

රාගම දුම්රිය ස්ථානයේ වැදගත් කම් කිහිපයකි. කොළඹ සිට ඇති ත්‍රිත්ව දුම්රිය මාර්ගය (දෙමටගොඩ – කැළණිය අතර ද්විත්ව මාර්ගයකි ) මෙතැනින් අවසන් වේ. රාගම සිට රඹුක්කන දක්වා ඇත්තේ ද්විත්ව දුම්රිය මගකි. ලංකාවේ ඉදිවූ ප්‍රථම ගුවන් පාලම ඉදිවූයේද රාගම දුම්රිය ස්ථානය අසලින් ඇති දුම්රිය හරස් මග සඳහාය. රාගම දුම්රිය මංසන්ධියක් ද වේ. පුත්තලම දක්වා දිවෙන දුම්රිය මග රාගම දුම්රිය ස්ථානයට මදක් එපිටින් වයඹ දෙසට විහිදේ. රාගම සහ ගම්පහ අතර වල්පොල, බටුවත්ත, බුලුගහගොඩ, ගනේමුල්ල සහ යාගොඩ යන කුඩා දුම්රිය ස්ථාන තිබේ. ගම්පහ දුම්රිය ස්ථානයට ලඟාවීමට පෙර තවත් වාර්තාගත ගුවන් පාලමක් හමුවේ. වැඩ ආරම්භ කර අවුරුදු 9 පමණ වන මෙම පාලමේ වැඩ තවමත් නිමවී නොමැති අතර ලෝකයේ ඉදිකිරීමට වැඩිම කාලයක් ගතවන ගුවන් පාලම මෙය වියහැක. ගම්පහ දුම්රිය ස්ථානය 1864 පලමු දුම්රිය ගමන සිදුකල කාලයේ සිට පවතී. එකල මෙය හෙනරත්ගොඩ නමින් හැඳින්වූ අතර පැරණි හෙනරත්ගොඩ දුම්රිය ස්ථාන ගොඩනැගිල්ල දැනට අවුරුදු කිහිපයකට කලින් හොඳ තත්වයෙන් දක්නට තිබුණි. ඒත් මෑතකදී කල සංචාරයකදී මට දක්නට ලැබුණේ කෞතුක වටිනාකමකින් යුත් එම ගොඩනැගිල්ලේ නාම පුවරුවද ඉවත් කර ගරා වැටෙමින් තිබෙන අයුරුය. ලංකාවෙ පළමු රබර් ගස සිටවූ හෙනරත්ගොඩ උද්භිද උද්‍යානය දුම්රිය ස්ථානයට පෙනෙන දුරින් පවතී.

මෙතැන් සිට පල්ලෙවල දක්වා දුම්රිය මගෙහි එතරම් විශේෂ දෙයක් නොමැත. ගම්පහ සිට පල්ලේවෙල දක්වා කොටසෙහි දාරලුව, බෙම්මුල්ල, මගලෙගොඩ, හීන්දෙනිය-පට්ටිගොඩ, වේයන්ගොඩ, වදුරව සහ කීනවල යන දුම්රිය ස්ථාන තිබේ. පල්ලෙවෙල ඇති විශේෂත්වය වන්නේ මරදාන දුම්රිය පාලක මැදිරියෙන් සිදුවන වර්ණ සංඥා මගින් දුම්රිය පාලනය කිරීම මෙතැනින් අවසන් වීමයි. මෙතැන් සිට රඹුක්කන දක්වාද වර්ණ සංඥා පාලනයක් ඇති අතර එහි මෙහෙයුම් කටයුතු ප්‍රාදේශීයව සිදුවේ. පල්ලෙවෙලින් පසුව ගනේගොඩ, විජය රජදහන, මීරිගම, විල්වත්ත සහ බෝතලේ දුම්රිය ස්ථාන පසුකල විට අංක 1 බිම්ගෙය හමුවේ. මෙය විශාල ගල්කුලක් හරහා ඉදිව ඇත.මීලඟට හමුවන්නේ ලංකාවේ පළමු දුම්රිය ගමනාන්තය වන අඹේපුස්සයි. මෙහි පැරණි දුම්රිය පල අදටත් දක්නට ඇත. අඹේපුස්ස දුම්රිය ස්ථානය කොළඹ කොටුවේ සිට සැතපුම් 34 ක දුරින් මුහුදු මට්ටමින් 182 ක උසක පිහිටයි. අඹේපුස්ස පසුකල විට දුම්රිය මාර්ගයට මහ-ඔය හරහා ගමන් කිරීමට සිදුවේ. මෙ සඳහා බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේදී නිමවන ලද විශාල යකඩ පාලමක් තිබේ. ඉන්පසු යත්තල්ගොඩ සහ බුජ්ජොමුව දුම්රිය ස්ථාන පසුකරන අප අලව්වට ලඟාවේ. අලව්වේ සිට පොල්ගහවෙල දක්වා දුම්රිය මග අඹේපුස්ස-ත්‍රිකුණාමල මහා මාර්ගයට සමාන්තරව දිවේ. වලකුඹුර උප දුම්රිය ස්ථානය ප්‍රධාන මාර්ගයේ හමුවන ඊලඟ දුම්රිය නැවතුම වන අතර එතැන් සිට ස්වල්ප ඩුරක් ගිය කල්හී මැඅතකදී ඉතා දරුණු දුම්රිය බස් ගැටුමක් සිදුවූ යාන්ගල්මෝදර දුම්රිය හරස් මාර්ගය හමුවේ. කොතරම් සීඝ්‍රගාමී දුම්රියක් වුවත් දැන් මෙම ස්ථානයේදී සෙමින් ධාවනය කරනු දක්නට හැක.

ඊලඟට අපිට හමුවන්නේ පොල්ගහවෙල දුම්රිය ස්ථානයයි. වේදිකා 5කින් සමන්විත මෙම දුම්රිය ස්ථානය වැදගත් වන්නේ උතුරු-නැගෙනහිර දක්වා දිවෙන දුම්රිය මාර්ගය මෙතැනින් ආරම්භ වීම නිසයි. කොළඹ, මහව, නුවර යන තෙදිසාවටම මෙහි සිට ප්‍රාදේශීය දුම්රිය ධාවනය සිදුවේ. පොල්ගහවෙලට පසු පනලිය, තිස්මල්පොල සහ යටගම යන උප දුම්රිය ස්ථාන පසුකර අප ලඟාවන්නේ රඹුක්කනටයි. කොළඹ සිට සැතපුම් 52 ක දුරින් සහ මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 520ක් උසින් රඹුක්කන දුම්රිය පල පිහිටන අතර එය ප්‍රධාන මාර්ගයේ කොළඹ සිට දිවෙන කෙටි දුර දුම්රිය වල ගමනාන්තය ද වේ. කඳුකර දුම්-රිය මග ඇරඹෙන්නේ මෙතැන් සිටයි. එය ඉතා දුෂ්කරය. ලංකාවේ ඇති කඳුකර ධාවනය සඳහා සුදුසු දුම්රිය එන්ජිමකට දුම්රිය මැදිරි 7ක් පමණ කඳුකරයේදී ඇදගෙන යා හැක. එම නිසා රාත්‍රි තැපැල් දුම්රිය වැනි මැදිරි විශාල මැදිරි සංඛ්‍යාවකින් යුතු දුම්රියකට සහයක එන්ජිමක් මෙම ස්ථානයේදී එකතු කරයි. දුම්රිය මාර්ගයෙහි දර්ශනීය කොටස ඇත්තේ මෙතැන් සිට ඉදිරියටයි…එම දර්ශනීය ස්ථාන පිළිබඳ තොරතුරු සහ ඡායාරූප සමගින් 2 වන කොටසේදී ලඟදීම හමුවෙමු. අදහස්, උදහස්, යෝජනා, ප්‍රශ්න ආදරයෙන් බලාපොරොත්තු වෙමි.

* සටහන 1 – ගම්පහ ගුවන් පාලම 2010 වසරේදී විවෘත විය.
* සටහන 2 – 2011 මැයි 28 කරන ලද සංචාරයකදී හෙනරත්ගොඩ පැරණි දුම්රිය නැවතුමේ නාම පුවරුව සවි කර ගොඩනැගිල්ලද සංරක්ෂණය කර තිබෙනු දක්නට ලැබිණි.

Advertisements

10 thoughts on “බදුලු දුම්රිය ගමන 1 – කොලොම්තොට සිට කඳුකරයේ දොරටුවට

    • ඔව්. ඉතින් මහරජතුමාට ඒ අවස්ථාව ලබාදෙන්න 2000 දී වැඩ පටන්ගත්ත මේ පාලම නොහදා තිබ්බ නායකයන්ට පින්දෙන්න ඕනෙ. පැරණි දුම්රිය පල දැන් මගී තදබදය වැඩි වෙලාවට ටිකට් දෙන කවුළුවක් බවට පත් කරල තියෙන බව දිනමිණ පුවත්පතේ සඳහන් කරල තිබ්බා.

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Google+ photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google+ ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )